Testy bezpieczeństwa systemów urzędu

Sprawdzamy, czy do serwisu, e-⁠usługi lub systemu urzędu da się włamać albo wydostać z nich dane mieszkańców, zanim zrobi to ktoś niepowołany. Urząd otrzymuje listę znalezionych luk z opisem, jak je naprawić, a po naprawie sprawdzamy system ponownie.

Kiedy warto zlecić testy

Przed uruchomieniem

Nowy serwis, e-⁠usługa lub aplikacja dla mieszkańców powinna zostać sprawdzona, zanim trafią do niej prawdziwe dane.

Po dużej zmianie

Nowy moduł, logowanie przez Profil Zaufany czy połączenie z innym systemem to nowe miejsca, w których może pojawić się luka.

Raz w roku

Regularne testy pokazują, czy system nadal jest bezpieczny, i pomagają udokumentować coroczny audyt bezpieczeństwa informacji.

Po incydencie

Gdy coś niepokojącego wydarzyło się w systemie, testy pomagają ustalić, którędy mogło dojść do ataku i co zabezpieczyć.

Co sprawdzamy

Szukamy luk w miejscach, przez które najczęściej dochodzi do wycieku danych lub przejęcia systemu.

Logowanie i hasła

Czy hasła są dobrze chronione, czy da się je odgadnąć metodą prób i błędów i czy wylogowanie naprawdę kończy sesję.

Uprawnienia

Czy mieszkaniec nie zobaczy cudzego wniosku, a pracownik danych spoza swojego wydziału, na przykład po zmianie numeru w adresie strony.

Formularze i pliki

Czy przez formularz albo załącznik nie da się wprowadzić do systemu szkodliwego kodu ani pliku.

Wymiana danych z innymi systemami

Połączenia z innymi systemami (API), na przykład z systemem dziedzinowym, płatnościami czy Węzłem Krajowym.

Serwer i szyfrowanie

Konfiguracja serwera, szyfrowane połączenia, kopie zapasowe dostępne z internetu i niepotrzebnie otwarte usługi.

Aktualność oprogramowania

Czy system i użyte w nim biblioteki nie mają znanych, opisanych publicznie luk, które łatwo wykorzystać.

Testujemy bezpiecznie dla urzędu

Test bezpieczeństwa to kontrolowana próba włamania, dlatego prowadzimy go według jasnych zasad:

  • Testujemy wyłącznie za pisemną zgodą urzędu i w uzgodnionym zakresie.
  • Ustalamy termin i godziny testów, a najlepiej testujemy na kopii systemu.
  • Nie zmieniamy ani nie usuwamy danych i nie przeciążamy systemu, chyba że uzgodnimy to na piśmie.
  • Poważną lukę zgłaszamy od razu, nie czekając na raport.
  • Wyniki i dane, z którymi zetkniemy się podczas testów, traktujemy jako poufne.

Słowniczek

Luka (podatność)

Błąd w systemie, który pozwala zrobić coś, czego nie powinno się dać, na przykład zobaczyć cudze dane.

Test penetracyjny

Kontrolowana próba włamania do systemu, przeprowadzana za zgodą właściciela, żeby znaleźć luki przed atakującym.

Skan podatności

Automatyczne sprawdzenie systemu programem. Jest szybkie, ale wykrywa tylko typowe, znane problemy.

OWASP

Międzynarodowa organizacja, która publikuje uznane metodyki testowania bezpieczeństwa aplikacji internetowych.

Ponowny test

Sprawdzenie po naprawie, czy luka została usunięta skutecznie.

Jak przebiegają testy

  1. 01. Ustalamy zakres i zasady. Określamy, które systemy, adresy i role użytkowników sprawdzamy, w jakich godzinach i kto po stronie urzędu jest osobą kontaktową. Urząd potwierdza zakres na piśmie, a często uprzedza też firmę hostingową.
  2. 02. Testujemy. Sprawdzamy system według uznanych metodyk OWASP: najpierw narzędziami, a potem ręcznie, tak jak działałby atakujący. Poważne luki zgłaszamy od razu.
  3. 03. Przekazujemy raport. Raport omawiamy z urzędem i z zespołem, który utrzymuje system, ustalając, co naprawić najpierw.
  4. 04. Naprawa. Luki usuwa dostawca systemu, a w systemach, które utrzymujemy, robimy to sami.
  5. 05. Testujemy ponownie. Sprawdzamy, czy luki zostały usunięte skutecznie, i przekazujemy raport końcowy.

Co urząd otrzymuje

Raport ma dwie części: zrozumiałą dla kierownictwa i szczegółową dla dostawcy systemu.

Podsumowanie dla kierownictwa

Krótko i bez żargonu: jak bezpieczny jest system, jakie jest najważniejsze ryzyko i co zrobić najpierw.

Opis każdej luki

Na czym polega, jakie dane lub funkcje są zagrożone, jak bardzo jest groźna (od krytycznej do niskiej) i jak ją naprawić. Ta część jest przeznaczona dla dostawcy systemu.

Raport końcowy

Po ponownym teście: które luki usunięto, a które pozostały i dlaczego. Raport można dołączyć do dokumentacji audytu bezpieczeństwa informacji.

Pytania o testy bezpieczeństwa

Czym test penetracyjny różni się od skanu?

Skan to automatyczne sprawdzenie, które wykrywa typowe problemy. W teście penetracyjnym człowiek szuka luk tak, jak zrobiłby to atakujący, na przykład sprawdza, czy po zmianie numeru w adresie strony nie zobaczy cudzego wniosku. Takich błędów skaner zwykle nie znajdzie.

Czy testy mogą zakłócić pracę urzędu?

Testujemy na kopii systemu albo w uzgodnionych godzinach. Nie przeciążamy systemu i nie zmieniamy danych, chyba że uzgodnimy to na piśmie.

Czy zobaczycie dane mieszkańców?

Staramy się testować na danych przykładowych. Jeśli w trakcie testów zetkniemy się z prawdziwymi danymi, traktujemy je jako poufne i nie kopiujemy ich. Zasady zapisujemy w umowie, w razie potrzeby także w umowie powierzenia przetwarzania danych.

Czy testujecie systemy innych dostawców?

Tak. Potrzebna jest pisemna zgoda urzędu, a często także uprzedzenie dostawcy i firmy hostingowej. Raport przygotowujemy tak, żeby dostawca mógł od razu usunąć luki.

Jakie przepisy dotyczą bezpieczeństwa systemów urzędu?

Rozporządzenie w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności (Dz.U. 2024 poz. 773) wymaga od urzędów między innymi usuwania znanych podatności i przeprowadzania co najmniej raz w roku audytu wewnętrznego bezpieczeństwa informacji. Raport z testów pomaga to udokumentować, ale nie zastępuje całego audytu.

Ile trwają testy i ile kosztują?

To zależy od liczby systemów, ról użytkowników i połączeń z innymi systemami. Termin i cenę podajemy w ofercie, którą można wykorzystać do oszacowania wartości zamówienia.

Zacznijmy od rozmowy o zakresie

Przygotujemy propozycję zakresu i terminu testów dopasowaną do systemów urzędu.